Jacob Jan Sturm Jz. (1837 – 1910)
Foto: klassenfoto uit 1893, waarop meester Jacob Sturm staat. In zijn klas zit Piet Schroevers, vooraan 3e van rechts.
De in 1837 in IJzendijke geboren Jacob Sturm wordt in 1866 benoemd tot hoofdonderwijzer te Kats. Hij zal deze functie 36 jaar uitoefenen.
Als hij in 1902 een verzoek tot ontslag indient, blijkt uit de reactie van de gemeenteraad duidelijk dat meester Sturm veel voor de Katse gemeenschap heeft betekent: “Er wordt ontslag verleend en wel op de meest eervolle wijze, onder dankzegging voor de vele in die betrekking aan de gemeente bewezen diensten.”
Hierbij wordt ongetwijfeld gerefereerd aan de tyfus epidemie die in 1874 heerste en die veel mensen in Kats in ernstige moeilijkheden bracht en waarbij meester Sturm een vooraanstaande rol had in de commissie ter ondersteuning hulpbehoevenden. Bij zijn 25-jarig jubileum werd ook al met grote waardering gesproken over meester Sturm. De krant doet daar verslag van: “Maandag vierde de gemeente Cats feest ter gelegenheid van het vijf en twintig jarig jubilé als hoofd der school van den heer J. Sturm. Het anders zoo stille dorpje was één leven en beweging, alom wapperden de vlaggen en zag men vrolijke gezichten. De heer Sturm geniet de achting en liefde zijner mede-ingezetenen. Hij zelf is door zijn langdurig verblijf in die gemeente Catsenaar geworden. Jong en oud, onverschillig van welke richting, draagt hem een goed hart toe. Steeds bereid hulp te verlenen, waar zulks nodig is, is hij langzamerhand de vraagbaak geworden van velen.
De activiteiten van meester Sturm beperkten zich niet alleen tot het klaslokaal. Hij werd al gauw organisator voor de feesten in Kats. Zo organiseerde hij in 1872 het volksfeest ‘De inname van Den Briel’ en bij de festiviteiten voor de viering van het 25-jarig jubileum van koning Willem III in 1874 was hij zeer betrokken.
Ook ging hij met zijn leerlingen op bezoek bij mensen die iets te vieren hadden. Een bruidspaar dat een 25-jarig huwelijk vierde kreeg dan bezoek van meester Sturm met zijn leerlingen die dan het bruidspaar toegezongen.
In 1874 is meester Sturm mede-oprichter van de handboogschutterij-vereniging “De Kroonprins”. Hij blijkt nog een begenadigd schutter ook (!)
Andere activiteiten in de Katse samenleving van meester Sturm die wat minder op de voorgrond springen:
*ambtenaar der posterijen (brievengaarder)
*betrokkenheid bij de bouw van een nieuwe pastorie
*inzet voor een nieuw schoolgebouw
*secretaris van de Katse hervormde kerk. Kerkelijk ontvanger
Naast deze Katse activiteiten was meester Sturm zeer actief op Noord-Beveland bij de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen (hij was één van de oprichters) en ook bij de onderwijzersvereniging voor de Bevelanden en Tholen speelde hij een rol van betekenis.
Jacob Jan Sturm was getrouwd met Neeltje Johanna Haringman en in de periode dat ze op Kats woonden kregen ze 11 kinderen.
Jacob Sturm overleed in 1910 in Rijswijk.
Lau Eikenhout.
Gerard Tazelaar.
Foto: Dorpstraat 24 waar Gerard heeft gewoond.
Als je de naam Gerard Tazelaar noemt in Kats, zegt men dat was de timmerman. In 1950 had hij het bedrijf van Piet Schroevers overgenomen. Gerard had zijn werkplaats aan de Dijkstraat en woonde met zijn gezin – vrouw Kaatje Hamelink en dochter Riet en zoon Martin en Kees ingeklemd tussen de slager en de bakker. De aanleg van de waterleiding gaf toen veel werk. Gerard is door zijn werk voor vele Kassenaren iemand geweest die hun leefomstandigheden kon verbeteren.
Hij was ook jarenlang bij de Katse brandweer. Tijdens de ramp heeft Gerard als timmerman kisten moeten maken voor rampslachtoffers. Begrijpelijk viel hem dat zwaar.
Daarnaast weten we nu veel van het leven op Kats, want Gerard schreef graag en veel over het leven op Kats. Hij schreef onder de naam Gee Tee met anderen in het clubblad van de sportvereniging Kats. Hij beschreef de actuele gebeurtenissen op Kats. Nogal wat van die stukjes waren helemaal op rijm. En als je de drie delen van “Hoe het vroeger was waarin Kassenaren vertellen over hun leven op Kats” doorleest, kom je vaak iets tegen waarover Gerard heeft verteld.
Iets wat Gerard ooit schreef wil ik u niet onthouden ( ’t is in ’t Zeeuws). O jà, à t’r noe es een fout in dit stikje staet, dan motte julder m’n dat mè verheve, wan ki bin hin schoolmêêster net às Lauwtje van Merie en Hêêrt. Voo mien is Zêêuws praete makkelijk, mè Zêêuws schrieve vahl glad nie mee voo een heweun veintje as ik.
Jan de Jonge.
Diesje Snoodijk.
Foto: Diesje: begeleid de Katse muziek vereniging.
Dies Snoodijk (1889 – 1958)
Als je in de jaren na de Tweede Wereldoorlog door de straten van Kats reed, dan kwam je ongetwijfeld Dies Snoodijk tegen. Hij was namelijk de gemeentewerkman van Kats in de gemeente Kortgene. Dagelijks reed hij met zijn bakfiets rond om de straten netjes te houden. Je kon hem uittekenen met zijn pet “Gemeente Kortgene”, zijn blauwe kiel, zwarte broek en zijn klompen. Maar volgens zijn taakomschrijving was hij ook reiniger rioolputten, reiniger gemeentelijke septic tank en klokkenluider. Dat laatste onderdeel kwam dus elke dag terug. Als het twaalf uur had geslagen en de landarbeiders naar huis kwamen om te eten, stond Diesje in het hokje van de toren om de klok te luiden. Maar ook bij begrafenissen zorgde hij voor het luiden van de klok.
Ook hoorde het tot zijn taak om te helpen als het huisvuil opgehaald werd. Hij stond dan op de laadbak van de gemeentelijke vrachtauto om de rommel een beetje goed op te stapelen.
Toen hij met pensioen ging in 1954 werd hij door de gemeente nog benoemd tot klokluider/klokkenist. Hij viel zeker niet op door een fors postuur en op Kats werd hij dan ook altijd ‘Diesje’ genoemd. Zijn achternaam werd eigenlijk nooit gebruikt, want iedereen wist wie er bedoeld werd met ‘Diesje’.
Diesje was ook actief in de muziek. Niet als speler van een instrument, maar als manusje -van-alles. Hij zette in het oefenlokaal ( Het Wapen van Kats) de lessenaars klaar en reed die ook naar de muziektent als daar een concert gegeven zou worden en wanneer er rond het dorp werd gemarcheerd zorgde Diesje er voor dat er niemand in de weg liep. Hij was te klein om voorop te lopen met de vlag.
Bij het wekelijkse oefenen zat hij altijd achterin de zaal zijn pijpje te roken terwijl hij luisterde hoe de muzikanten het er van af brachten.
Oudere mensen herinneren Diesje zich nog als huisslachter. Daar was hij dan ook speciaal voor gekleed: een speciaal kiel en leren laarzen tot onder zijn knieën.Toch zal het in die tijd geen vetpot voor hem zijn geweest, gezien zijn verzoek in 1939 aan het gemeentebestuur van de toenmalige Kats om ondersteuning. Dat verklaart ook, waarom hij een huisje bewoonde in de Noordstraat, het smalle gangetje in de Achterstraat. Daar woonden minder draagkrachtige mensen en het straatje werd daarom bijna altijd ´Armengang’ genoemd.
Daar is Diesje in 1958 op 68-jarige leeftijd overleden.
Lau Eikenhout,
Meester Markusse.
Foto: Meester Markusse.
Nel begint te vertellen. Op de Prinses Margrietschool ging je in de vierde klas naar het middelste lokaal van meester Markusse. Daar zat je tot in de zesde klas. Wat je moest leren werd steeds een stapje moeilijker.
Meester Markusse was een echte meester, die bijna moeiteloos les gaf. Hij kon heel spannend vertellen. En als hij voorlas, was het muisstil in zijn lokaal.
Zingen hadden we ook bij hem. Aan de achterkant van het bord had hij de tekst van liedjes geschreven met een notenbalk erbij. Meester Markusse zat zelf even heel kort op de zangvereniging Ons Genoegen van Kats. Om de zoveel tijd hadden we film. Het lokaal werd donker gemaakt en dan kon je een mooie film zien.
Ja, zegt Pieter. En hij voegt toe. Als je door wou leren gaf de meester extra lessen om je daarop voor te bereiden. Ook als je op een hogere school zat en moeite had met een vak, kon je bij hem thuis in de avond bijles krijgen.
En als strafwerk kreeg en een blad met strafregels inleverde, keek de meester daar naar en gaf ze je terug. Kon je het weer gebruiken.
De schoolreisjes, die georganiseerd werden samen met de oudercommissie. En meester Markusse zat in het Oranjecomité. En hij was penningmeester en de boekhouder van de kerk.
“Een erg sympathieke man, die veel voor de jeugd van Kats gedaan heeft, “zegt Pieter en Nel geeft aan dat ze het er helmaal mee eens is.
Jan de Jonge.
Dominee Morreau.
Foto: Dominee Morreau te samen met de padvindersgroep uit Kats.
Vervolg van het fictief interview over vooruitstrevende Kassenaren.
John, de verslaggever, vraagt: “Ik las over één van de Katse predikanten, dat die zaken op Kats opstartte. Hij was een opvallend figuur op Kats, heb ik begrepen. Vertelt eens?
Pieter: Dominee Morreau heeft enkele zaken op Kats voor elkaar gekregen ten bate van de Kassenaren. Zo richtte hij de padvinderij op Kats op. Als hopman organiseerde hij reisjes en kampen voor de Katse padvindersgroep. De Katse jongens gingen op reis, van het eiland af en beleefden allerlei avonturen, die ze op Kats nooit beleefd hadden. Zo kampeerden ze een keer in de buurt van Hilversum in het Gooi. Dat waren in die tijd hele reizen naar onbekenden oorden.
Nel vult aan: Ook lukte het dominee Dirk Morreau een deel van het door de Nieuw-Zeelandse bevolking ingezamelde geld voor de slachtoffers van watersnoodramp in 1953 te bemachtigen. Met dit geld en andere fondsen kon er een nieuw gemeenschapsruimte gebouwd worden, een dorpshuis genaamd Het Nieuw Zeelandhuis. Dit was hard nodig, want de andere ruimte was te klein en verouderd.
O, ja mevrouw Morreau gaf aan Katse kinderen zangles.
De beste man zal nog wel meer gedaan hebben, zegt Karel, maar dat weet ik zo gauw niet. Zeker is dat het gezin Morreau opviel in die tijd op Kats. Dominee Morreau zwom bijvoorbeeld zowat het hel jaar door in de Oosterschelde. En op kinderfeestjes werd aan kinderen karnemelk gegeven.
Na 15 jaar op Kats, meen ik, is het gezin geëmigreerd naar Australië.
Jan de Jonge.
Juffrouw Stroo.
Foto: Juffrouw Stroo.
“Jullie juf op de lagere school was dat juffrouw Stroo?” vraagt John van de krant.
Zeker, zegt Nel, die leerde je in de eerste drie klassen lettertjes leggen, lezen, schrijven en tekenen. Aap, noot, mies enz. leerde je daar van haar van dat bord met die naam en je gebruikte leesplankjes. Er hingen platen van Jetses aan de muren.
Als je links schreef, mocht dat niet van haar. Die kinderen kregen wel een harde tik op hun hand met haar ring met een knobbel. Zij was streng. Maar ze kon prachtig voorlezen zittend achter haar lessenaar. Handwerken deed je bij haar als de eerste klas weg was. In het handwerklokaal stonden kasten met handwerkjes.
Pieter merkt op dat juffrouw Stroo heel lang juffrouw is geweest. Toen ze naar Kats kwam, heeft ze in de kost gelegen bij mevr. De Bok in de Middenstraat. Daarna woonde ze in één van huizen van Arenthals en daarna in een nieuw huis in de Dijkstraat. Vele generaties Kasse kinderen heeft ze in haar klas gehad. Opvallend aan haar was haar altijd zwarte haar. Ze liet het verven bij een kapper in Goes.
Juffrouw Stroo leerde buiten school om oudere meisjes hoe je jurken, rokken, bloesjes e.d. maakte. En aantal meiden kwamen dan bij haar thuis om dat te leren. Vaak maakten ze daar een gezellige middag van. Na zo’n dertig jaar juf geweest te zijn, ging juffrouw Stroo met pensioen en in Goes wonen.
Jan de Jonge.
Gerard Goudzwaard.
Foto: Gerard Goudzwaard.
Gerard Goudzwaard vader een van mijn vroegere vrienden Rinus Goudzwaard (is jammer genoeg overleden) zat in de ”Kolen Verzekering, officieel geheten ’’Arbeidersvereniging Algemeen Belangen’’, het ’’Groene Kruis’’ en ’’Varkensverzekering’’ in Kats. Gerard was een zeer bedreven bestuurder en een heel sociaal iemand en had veel over voor zijn medemens.
De eerste ‘’Kolenverzekering’’ werd opgericht in Januari 1869.
Gerard inde ook contributie voor de Kolen Verzekering, er werd een soort reservefonds opgezet dat later werd uitgekeerd aan de leden.
Heel vroeger stookte men op turf en hout, je moest het allemaal zelf verzorgen om daar aan te komen.
Het werd ook aangevoerd met een schip turf scheepjes noemden men deze.
Het was allemaal goed georganiseerd en er is echter nooit gebrek aan brandstof geweest in die tijd.
’’Het Groene Kruis’’ werd opgericht in 1910 voor het aanschaffen van ligtenten voor t.b.c. patiënten.
De tentjes waren 2 m1. X 2 m1. groot met bijna rondom glas en zij waren meestal draaibaar en stonden op een rails.
De vroegere Huisarts van Kats was in die tijd Dr. van de Drift uit Colijnsplaat deze heeft het ’’Groene Kruis’’ op Kats opgericht.
Iedereen was dan ook lid van deze vereniging om aan verpleging materiaal te kunnen komen voor zieke familieleden, later kwam er ook wijkverpleegsters bij en het koste ook niet zo veel om lid te zijn van deze vereniging.
Gerard zat ook in het bestuur van de ’’Varkensverzekering’’ deze werd opgericht in 1942.
Varkens waren in die tijden heel belangrijk voor de gezinnen men moest er het hele jaar van eten, als er enkele keren een varken dood ging had men geen geld meer voor een nieuwe.
Wanneer men daarvoor verzekerd was kreeg je bij de dood van het varken een big of een bedrag uitgekeerd. Er hoefde toen niet zo vaak voor dode varkens uit te keren, varkenspest bestond toen nog niet.
Bij de watersnoodramp in 1953 waren veel varkens op Kortgene verdronken en werden uit onze pot meebetaald voor het kopen van nieuwe biggen.
Later kregen wij uit het rampenfonds ons geld weer uitgekeerd terug.
Op 1 januari 1966 werd de vereniging officieel opgegeven.
Bram Korteknie.
Lo de Wild.
Foto: Lo de Wild in uniform van de Huzaren van Boreel.
Er waren toch wel meer rooie rakkers op Kats dan alleen Gerrit Korteknie, vraagt reporter John.
Pieter vertelt: Lo woonde na zijn trouwen in de Dijkstraat naast café de Vriendschap van Versprille. Hij was getrouwd met Marina van Marinus Post, die in de Molstraat woonde. Lo kwam van Colijn.
Lo kon niet tegen onrecht en al gauw zat hij bij de Bond. Hij werd penningmeester en later secretaris. Daarnaast zat in en z’n vrouw in de zang.
Toen kwam de oorlog.
In de oorlog diende Lo bij de Huzaren van Boreel als dienstplichtig soldaat. Hij werd later beroepsmilitair. Die huzaren hebben als exercitie/parade uitrusting blauwe uniformen en een z.g. sjako op.
Thuis was Lo al een poos bezig met zelfstudie voor maatschappelijk werker. Hij slaagde voor zijn examen en solliciteerde voor een functie bij de sociale dienst bij Defensie. Lo werd aangenomen en zo verhuisde hij uit Kats naar Den Haag in 1947.
Nel onderbreekt Pieter en zegt: Er was toen erge woningnood, dus een huis was er niet. Ze gingen in een bovenwoning inwonen bij opoe Lamse, die daar woonde. Marina had in het begin veel last van heimwee. Gelukkig duurde het inwonen niet zo lang . Ze betrokken een huurwoning.
Hun kinderen gingen in den Haag naar een school, die heel wat groter was dan die op Kats. Hij had twee verdiepingen. Later verhuisde het gezin naar Rotterdam naar de wijk Pendrecht. Marina was lid van de “Rooie vrouwen ”. In die vrouwenbeweging heeft ze veel geleerd.
Die zoon van hen Jo, zegt Pieter, is later bij de luchtmacht gaan werken als technicus. Hij is nogal eens verhuisd van de ene basis naar een andere basis. Hij trouwde wel met een meisje uit Kats, namelijk Joke Lambrechtse.
Ja, en hun oudste dochter Neeltje of Len, zegt Nel met een brede grijns, kwam in de zomervakantie vaak bessen plukken samen met Nel Slimmen en Betsie de Boo.
Lo, zegt Pieter, was niet zo lang actief in Kats, omdat hij verhuisde Maar in Rotterdam waren ze actief bij de PvdA. Ze volgden cursussen op allerlei gebied, ze waren leergierig. Toen dochter Tanja haar rijbewijs had, kwamen ze regelmatig mee naar Kats. Lo begon toen ook mooie verhalen over Kats schrijven, maar toen hij ziek werd stopte dat.
In hun hart waren Marina en Lo nog altijd Kassenaren.
Jan de Jonge.
Gerrit Korteknie.
Foto: Gerrit Korteknie en zijn vrouw Maria.
“Gerrit Korteknie, wat kunnen jullie daar over vertellen”, vraagt John, de verslaggever.
Pieter begint aarzelend te vertellen. Het begin is heftig. Doordat vader Korteknie zich van het leven beroofde, werd het gezin gedwongen in de Noordstraat ( de Armengang) te gaan wonen.
Gerrit trouwde met Maria Markusse en ze gingen inwonen bij opoe Lena. Later kochten ze een huisje in de Dijkstraat met geleend geld. Gerrit werkte als los werknemer bij de dijkbaas. In de suikerbietentijd werkte Gerrit op wel op de Kasse Kooie.
Nel weet nog dat zijn vrouw Marie kon goed rekenen en zij zorgde dat alles tot op de cent klopte. Zij verkocht ook klompen aan huis om hun inkomsten te vergroten.
Gerrit was een gedreven socialist, gaat Pieter verder. Al jong werd hij lid van de Katse Bond. Hij was de jongeman ( 21 jaar) die in vergaderingen van de Katse bond al met loonvoorstellen kwam. Ook bezocht Gerrit bijeenkomsten van de Bond en de S.D.A.P. Moet jij je eens voorstellen welke reizen hij al maakte in die tijd.
En Maria zat ’s avonds vaak alleen thuis, want Gerrit wilde graag overal bij zijn, zegt Nel, zo gaat dat. Ook moest Maria zorgen dat er schone bedden klaar waren, want Gerrit nodigde mensen van de bond, vaak propagandisten, uit om bij hem op Kats te blijven slapen.
Glimlachend gaat Pieter verder. Gerrit werd gekozen tot gemeenteraadslid voor de S.D.A.P. en zat jaren in de gemeenteraad. Dat leverde hem de bijnaam op:
‘de burhemêêster van Kas’.
Jan de Jonge.
Leendert Cornelis Hubertus van Loon.
Foto: Leen van Loon.
Ruim 41 jaar is de op 31 oktober in Middelburg geboren Leen van Loon werkzaam geweest aan de openbare Prinses Margriet School van Kats. Na zijn aanstelling in 1969 als gewoon onderwijzer (combi-klas 1,2,3) wordt hij al in 1972 benoemd tot hoofd van de school als onverwacht het schoolhoofd A. Markusse overlijdt. Na zijn huwelijk in 1973 trouwt hij met Carla van Bel en komen ze op Kats wonen.
Onder zijn leiding groeit de school uit tot een school die aansluit bij de behoeften van de individuele leerling. Hij schakelt ook de ouders in bij het onderwijs en de manier van werken trekt zelfs leerlingen aan uit omliggende dorpen.
Hoewel de school op de eerste plaats komt, vindt Leen dat er meer is. Het is hem duidelijk dat het vertrek van jongere mensen deleefbaarheid heeft aangetast van het dorp. Zeker op een dorpje als Kats. Daar zijn kort voor zijn komst naar Kats de muziekvereniging, de zangvereniging en de voetbalvereniging door gebrek aan leden van het toneel verdwenen. Mede door hem komt daar verandering in.
Met enige dorpsgenoten neemt hij al vlug het initiatief om weer te komen tot een sportvereniging. In 1972 wordt dan Sport Vereniging KATS heropgericht. Het is een combivereniging met een voetbalafdeling, trimclub voor gevorderden (Jan Kesteloo) en op ’t gemakje (Jannie de Looff-de Wild). Als de behoefte er is voor een clubblad is hij mede oprichter van De Katse Babbels. Een clubblad dat al gauw verandert in een gerespecteerd dorpskrantje.
Als het oude gebouw van de lagere school leeg komt te staan zit hij in de bouwgroep die de drie lokalen ombouwen tot dorpshuis. Dat Leen daar deel van uitmaakt blijkt niet zo bijzonder te zijn, want in een interview met Leen in ‘zijn’ Katse Babbels schrijven de interviewers: “Hij heeft in ontelbare besturen, commissies en werkgroepen gezeten.” Saamhorigheid staat hoog in zijn vaandel.
Samen met zijn collega Piet Beyer stelt hij ook enkele uitgaven samen met de titel “Hoe het vroeger was”. In deze boekwerken vertellen oudere Katsenaren hoe zij zich het “oude” Kats herinneren.
Dat Leen door de jaren zich een echte Katsenaar is gaan voelen blijkt wel uit het slot van het kranteninterview dat bij zijn pensionering in 2010 in de PZC stond:
“Ik wist niets van Noord-Beveland, toen ik in 1969 op mijn Zündapp brommer naar het gemeentehuis van Kortgene ging om te solliciteren. Door de jaren heen waren er momenten met andere aanbiedingen, maar steeds was er genoeg reden om te blijven. Ook omdat we het hier naar onze zin hebben.
We willen voorlopig niet weg!”
Lau Eikenhout.
Rinus Breure.
Foto: † Rinus Breure.
Daar wat over te vertellen is wat moeilijk, omdat hij kort geleden nog onder ons was.
Rinus groeide op de boerderij Vredehof aan de Oostzeedijk. Hij beschrijft in een interview in de PZC dat opgroeien op een boerderij was als …een speeltuin aan huis…Hij bouwde o.a. hutten met vriendjes en een beetje “klutteren” op de schorren deed hij ook graag.
Net als z’n vader werd hij boer. Hij zegt daarover:…Wat is er mooier dan met je trekker over het land te rijden? …
En Rinus zat in veel besturen, zowel op landbouwgebied als op het dorp Kats. Ik noem: landbouwcoöperatie CZAV, de ’’Camperwind’’ ( windenergie), de Katse dorpsraad, de Oranjevereniging, en heeft ook nog in het bestuur ZLM heeft gezeten.
Hij was lid en speler van de Comedia della Mare, verteller in het poëziegezelschap ‘De nachtspiegel’,
speelde mee in sketches op de Kats middagen met anderen. En hij heeft een keer een film over de Katse landbouw laten zien op zo’n middag. Op z’n eigen humorvolle manier lichtte hij de beelden toe.
Rinus zegt over die vele bestuurlijke functies dit : …ik kan vrij makkelijk een grote groep mensen toespreken, ik zie er niet tegen op om de burgemeester of wie dan ook een hand te geven…
Hij speelde 22 jaar mee met het toneel, was 20 jaar voorzitter van de dorpsraad en vanaf 1991 bestuurlid van de Oranjevereniging.
Voor die grote betrokkenheid en inzet werd deze Katse markante persoonlijkheid in 2018 koninklijk onderscheiden.
Jan de Jonge.
Chris van der Kraan.
Foto: Spreekbeurt vergadering Informatieve raad Gemeente Noord-Beveland.
Chris van der Kraan.
Chris is in 1950 geboren in Leiden en aldaar opgegroeid in volksbuurt “de Kooi’. Later is het gezin verhuisd naar Zoeterwoude-Rijndijk. Daar heeft Chris tot zijn 19e jaar gewoond. Daarna woonde hij zelfstandig in Rotterdam.
Via de christelijke lagere school in de Kooiwijk, (t/m klas 4) en de school met de Bijbel te Leiderdorp (klas 5 + 6), belandde hij op het christelijk lyceum (HBS B) in Leiden.
Hierna bezocht hij de Hogere zeevaartschool voor scheepswerktuigkundigen in Rotterdam.
In 1970 kreeg Chris verkering met Gonnie Verweij uit Boskoop. Men verloofde zich in 1971 en trouwde in 1973.
Na zijn opleiding ging Chris naar zee als opstapper op de kleine handelsvaart en matroos onder de gage. Daarna werd hij machinist op de grote handelsvaart (tot 1979) bij Blue Funnel Lines, NSMO (Nederlandse Stoomvaart Maatschappij Oceaan).
Daarna werd hij logistiek operator in dienst van Shell Nederland Chemie. Hier bekleedde hij verschillende functies. In 2000 overgegaan naar Shell Chemicals Europe bv te Rotterdam als logistiek contract manager. In 2010 ging Chris na 35 dienstjaren met pensioen. Toen nog 3jr. parttime gewerkt voor de Belgische firma ECO als business developer.
Gonnie en Chris woonden na hun trouwen in Zoetermeer, waar Gonnie een baan als doktersassistente had. In 1978 zijn ze bij toeval op Kats komen wonen. Dit omdat ze naar ruimte, zee, een betaalbare woning, een lagere school en kleinschaligheid zochten. Dit was een verademing na Zoetermeer.
Gonnie en Chris kregen 2 kinderen; Geert en Mathilde, allebei geboren in Goes en getogen in Kats. Inmiddels zijn zij grootouders van 5 kleinkinderen.
Men heeft nooit spijt van gehad om op Kats te komen wonen. Kats heeft alles gebracht wat men voor ogen had. Ze zijn tot nu toe zeer tevreden hier nog te kunnen wonen.
Chris heeft voor de Katse samenleving heel wat betekend.
In 1983 werd hij bestuurslid en vice voorzitter van de Dorpsgemeenschap Kats.
In 1985 werd hij lid en later voorzitter van de medezeggenschapsraad van de openbare basisschool Prinses Margriet.
In die periode ging hij ook biljarten bij de D.V.K (biljartvereniging De Vriendschap Kats) en bekleedde hij enige jaren het voorzitterschap.
Belangrijk is ook te vermelden dat hij in 1999 toetrad als lid van de Commissie van Beheer van dorpshuis “de Vriendschap”. Hier werd hij uiteindelijk ook voorzitter van.
Vanuit de Dorpsgemeenschap startte hij verschillende initiatieven, zo werd hij o.a. voorzitter van het comité “Toekomst haven Kats”, voorzitter van de volkstuinvereniging “Merienhof”, dirigent popkoor “Mag het licht uit”.
Daarnaast is hij 4 ½ jaar secretaris van Kunstspoor Noord Beveland geweest.
Al jaren is Chris ook actief in de werkgroep “Katse nostalgische middag” en helpt hij 2 x per jaar bij het organiseren van zo’n bijeenkomst waar Katsenaren uit alle windrichtingen gezellig bij elkaar komen in het dorpshuis.
Niet te vergeten is dat hij van 1999-2010 als raadslid van de gemeente Noord Beveland heeft opgetreden. In die periode heeft hij de belangen van Kats voor zo ver mogelijk altijd voorgestaan.
Ook nu nog, december 2022, neemt Chris belangstellend en actief deel aan de Katse samenleving. Hoewel een “butendieker” is hij wel zeker een echte Katsenaar geworden!
Leen van Loon.
Jan Kesteloo.
Foto: Jan Kesteloo als bestuurslid van de Oranjevereniging in Kats.
Jan Kesteloo is in 1926 in Kortgene geboren.
Hij woonde in de dijkstraat 65 in Kats en was gehuwd met Marie en hadden een zoon Kees-Jan, die thans in Goes woont.
Jan ging in 1939 ieder dag met het pontje bij Katseveer op de fiets naar de ambachtsschool in Goes. Jan heeft heel veel aan sport gedaan o.a. voetbal, korfbal en gymnastiek.
Vroeger werd er op Kats natuurlijk ook gevoetbald. In 31-32 werd VIOS opgericht. Er werd gespeeld bij Piet de Regt onder aan de Zeedijk. De dijk was tribune er werd ook gespeeld bij Breure en later ook bij Louis de Vos.
Jan heeft heel lang gevoetbald en was zeer goede verdediger. Hij is ook nog een periode bestuurslid van de v.v.Kats geweest.
Verder kon Jan ook goed toneel spelen. Met name in komische rollen was hij erg goed. En was ook bestuurslid van de Oranjevereniging in Kats.
Jan Kesteloo runde samen met zijn halfbroer ook in Kortgene geboren Kees Overbeeke een smederij in de Voorstraat 15 in Kats waar zij beiden een diversiteit aan werkzaamheden verrichten o.a. reparatie aan landbouw werktuigen, waterleidingen gas installaties, reparaties aan kachels, cv reparatie en het slijpen van scharren voor de ploegen van de boeren. Jan en Kees waren tevens hoefsmid het beslaan van nieuwe hoeven bij de werkpaarden van de boeren. Hierbij werd gebruik gemaakt van de travalje waar de paarden tijdens het bewerken van de hoeven/benen in vastgebonden stonden.
Volgens Jan kwamen er ook wat merkwaardige figuren in de smederij, gewoon “simpele” leuke Katsenaren uit het het dorp, Zo had je Jantje Juun (Bouterse) en Jaap Post, deze kwam nogal veel in de smederij aan de blaasbalg trekken. Hij was een nogal dwars type. Hij zat eens bij iemand erwtensoep te eten. De gastvrouw vroeg: “Nog een bordje erwtensoep, Jaap?” Jaap antwoordde: “Nee, dank je, ze is mij te zout.” Maar toen had hij al 3 borden op!
Een leuke bijzonderheid ze hadden in de smederij een luchtbuks. Daarmee mocht Jaap Post schieten. Er werd een luciferdoosje op de onderdeur geplaatst en Jaap schoot dan met de buks op zijn buik het luciferdoosje van de deur. Althans dat dacht hij, want er zat iemand achter de deur die het doosje weg sloeg. Jaap heeft altijd geloofd dat hij een geweldig schutter was. Er waren nogal wat kromgegroeide mensen op het dorp. Dit vanwege het gebukte werken op het land.
Jan is op 25 september 2011 en Marie op 19 november 2018 op 91 jarige op overleden in Kats.
Bram Korteknie, met hulp van Rien Overbeeke.
Jannis Salomon Versprille (1897 – 1976)
Foto: Janis Versprille.
Na zijn huwelijk met Lena van Damme in 1920 vestigt de in Schoondijke geboren Janus Versprille zich als schilder op Kats.
In 1929 neemt hij café De Vriendschap in de Dijkstraat over. Waarschijnlijk zijn de verdiensten in het café niet voldoende om er van te kunnen leven en daarom blijft hij zich ook als schilder aanbieden.
In het café worden naast de gebruikelijke activiteiten als vergaderingen, uitvoeringen, zang- en muziekrepetities door hem behoorlijk wat andere activiteiten georganiseerd.
Al spoedig na de overname staan er in de krant advertenties voor filmvoorstellingen, dansavonden en biljarttoernooien. Ook wordt in de ruimte van De Vriendschap regelmatig kleding aangeboden door kledingzaken uit Goes. Janus Versprille is al gauw een begrip geworden in de Katse gemeenschap. Er wordt dan ook niet vaak gesproken over “De Vriendschap”, maar over “Bij Versprille”.
Janus is overigens ook buiten zijn beroep(en) op diverse gebieden actief. Zo is hij geen onbekende in de sportwereld. Hij is voetbalscheidsrechter en consul van de Katse voetbalvereniging VIOS. Hij is de correspondent van de Middelburgsche Courant. De Vriendschap is het verkooppunt van de Staatsloterij en de Boerenleenbank houdt er eens in de veertien dagen kantoor. De telefoon van het café kan tegen betaling gebruikt worden. Die staat daarvoor in een aparte ruimte (een soort telefoonkast)
Daarnaast is hij actief op het gebied van konijnenteelt. Bij tentoonstellingen vallen zijn konijnen diverse keren in de prijzen. Ook met het kweken van bloemen is hij op tentoonstellingen succesvol. In de jaren vijftig/zestig is zijn aandacht vooral gericht op zijn hobby ‘postduiven’. In de uitslagen van de vluchten en van tentoonstellingen staan zijn duiven vaak vooraan.
In 1966 biedt hij “De Vriendschap” te koop aan en op 1 februari 1968 gaat het café over naar M. Schoonen.
Janus en zijn vrouw Lena verhuizen dan naar de nieuwe bejaardenwoningen in de Christinastraat. Lena overlijdt in 1972 en Janus in 1976.
Lau Eikenhout.
Piet de Wild.
Foto: Piet de Wild en vrouw in de winkel.
Ik heb me laten vertellen, dat er op Kats lange tijd maar één man was die klussen die met elektrische stroom te maken hadden mocht doen, zegt verslaggever John, klopt dat Nel en Pieter?
Ja, Piet de Wild, antwoordt Pieter. Piet had een technische knobbel. Op z’n 21ste was hij gediplomeerd en erkend sterkstroom monteur. Hij trouwde met Jozien en ze namen de winkel in de Kerkstraat over van Piet’s vader. In die winkel kon je elektrische huishoudelijke apparaten kopen. Achter de zaak had hij zijn werkplaats. Ook verkocht ie fietsen en later brommers. En aan de straat stond op een moment een benzinepomp van Orion.
Piet was al lid van de brandweer in WO II. Piet reed toen wel met de oude Dodge Beep ( een legerwagen uit de oorlog).
Nel: In de muziek zat Piet ook. Hij speelde volgens mij trommel.
Een boer vertelde mij ooit dat begin jaren zestig Piet die de elektrische installatie aanlegde voor een drietal koelcellen op zijn hoeve. Nadat Piet die aangelegd had, kwam Hamelink uit Kortgene namens de PZEM alles nachecken om daarna te keuren.
Met zijn kennis van sterkstroom e.d. kon Piet dat als enige Kassenaar aanleggen. Of zijn zoon Leendert daar ook al bij was, wist die boer niet meer.
Nel merkt nog dit op. O, ja en het flesje of doosje van de dokter haalde je bij hen. Bijvoorbeeld staalpillen tegen bloedarmoede. Heel lang is dit afhalen op dit adres door gegaan.
Jan de Jonge.
Arjaan Platschorre.
Foto: Arjaan Platschorre samen met leden van gemengd koor Ons Genoegen Kats.
Fictief interview van John met Kassenaars Pieter en Nel over prominente Kassenaars.
In een boekje van Hoe het vroeger was in Kats zag foto’s van de muziek. Was er ook een muziekgezelschap op Kats?
Jazeker, zegt Pieter, en de Kassenaar waar je bij muziek gelijk aan denkt is: Arjaan Platschorre.
Hij was een en al muziek en zang. Al jong zat ie in de zang. Dan ging ie naar de repetities en na afloop nog wat biljarten in het café. Jaren is hij de dirigent van de zangvereniging geweest. Hij studeerde de liederen ook in. Dat muzikale had ie van thuis meegekregen. Thuis werd er ook veel gezongen.
Als gewone werkman kwam hij wel eens bij sommige liederen voor een probleem te staan. Zo moesten ze voor een concours eens een lied met een tekst in het Latijn zingen. Het inoefenen was te moeilijk door dat Latijn. Hij is toen naar een pastoor in Goes gegaan met de tekst en heeft die uitgelegd en vertaald. Ze werden op dat concours zowaar eerste bij de gemengde koren.
En over de zang wil Nel nog wat vertellen.
Ja, je vergeet wat, Pieter. Arjaan Platschorre heeft ook het kinderkoor geleid. Dat was er ook en Arjaan heeft heel wat meisjes en jongens geleerd mooi te zingen. Het voordeel was dat ze als geoefend zanger naar het gemengde koor konden.
En Arjaan zat jarenlang in de Katse muziekvereniging Excelsior. Hij werd voorzitter en enige tijd dirigent van de muziek. Er werden ook geintjes uitgehaald natuurlijk. Zo gaven ze aan iemand, die voor het spelen altijd nog snel een peukje rookte een kruitsigaret. Die plofte uit elkaar en de muzikant had een zwarte bakkes. Met een handdoek moest ie zich eerst schoonmaken toe ergernis van de dirigent. Ook propten ze wel een handdoek in zo’n grote tuba.
En Arjaan had samen met anderen nog een feestbandje.
Samen met zijn broer Pau op de accordeon, Rinus Verhulst op saxofoon, Anton de Fouw op trompet en Jan Kesteloo was regelmatig de drummer.
Accordeonles gaf hij ook aan een Katse jongeren. En de aanstaande kleuterleidsters Truus Fieman en Nelleke Eikenhout kregen muziekles van Arjaan.
De spreuk , die Arjaan vaak uitsprak was: Muziek zit in je kop, maar het moet uit je hart komen.
De koren werden begin 70- er jaren opgeheven en de muziek al eerder.
Jan de Jonge.
Gerard Eikenhout Lz. (1915 – 1991)
Foto: Gerard Eikenhout.
Wie op Kats “voetbal” zegt kan niet om de persoon van Gerard Eikenhout heen. Hoewel hij officieel Gerard heet werd hij in het dorp altijd Geert genoemd.
Zijn hele leven is hij bij de Katse voetbalclubs betrokken geweest.
Hij voetbalde in zijn schooljaren toen de voetbalsport nog in de kinderschoenen stond met andere leeftijdsgenoten alleen in de straten, maar in 1931, Geert was toen 16 jaar, was hij een van de eerste leden van de eerste Katse voetbalvereniging VIOS (Vooruitgang Is Ons Streven).
Vanaf dat moment zal zijn hele leven in het teken staan van de voetbal.
Helaas hield VIOS wegens gebrek aan een veld al snel op te bestaan tot groot ongenoegen van Geert. Hij wordt dan regelmatig uitgenodigd door een groepje schooljongens om mee te spelen in vriendschappelijke wedstrijdjes die hun clubje K.V.V. ( Katse Voetbal Vereniging) op een veld op de Katse schorren organiseert.
Hij is er ook weer bij als dat clubje samen met enkele enthousiaste oud-VIOS-spelers een nieuwe club opricht, de Zeeuwsche Boys. Die club gaat in 1946 fuseren met de korfbalclub en de atletiekclub Die nieuwe vereniging gaat Sport Vereniging KATS heten. Naast speler wordt hij ook secretaris van die vereniging. Als hij in het seizoen 57/58 stopt met voetballen, vinden we hem terug als grensrechter van Kats. Toch blijft hij gerechtigd om in geval van nood in te vallen. Wat met enige regelmaat ook voorkomt.
Geert is dan al tegen de vijftig. Daarnaast is hij ook lid van de keuzecommissie en is wedstrijdsecretaris. Hij regelt eigenlijk alle zaken rondom de wedstrijden van Kats. Het lijstje van functies die Geert bekleed heeft is dan ook aanzienlijk: Speler / aanvoerder, bestuurslid, “jeugdtrainer”, (wedstrijd-) secretaris, grensrechter veldvoetbal èn zaalvoetbal, verzorger, lid elftalcommissie, scheidsrechter. Geert woonde met zijn vrouw Lydia (Schrier) en dochter Nelleke in het winkelpand op het hoekje Achterstraat – Kerkstraat. Oorspronkelijk werkte hij op het land, maar later was hij werkzaam op het haventerrein bij het vervaardigen van onderdelen voor de Zeelandbrug.
Lau Eikenhout.
Arjaon Korteknie.
Foto: Arjaoan met broer Marien voor de fietsenwinkel in de Achterstraat 11.
Op 7 juni 1905 werd Arjaoan Korteknie in de Kerkstraat 41 in Kats geboren . Het gezin bestond uit vader Ko (was landarbeider), moeder Neeltje en 8 kinderen Chris, Marien, Piet en Arjaoan en 2 meisjes Lena en Pietje. Arjaoan ging naar de lagere school in de Voorstraat deze school stond achter het gemeentehuis. Kats telde toen zo’n 700 inwoners, dat betekende volle klassen met wel 30 kinderen in klaslokaal. Zij gingen alleen in de winter naar school, een nadeel was dat meeste jongens daar door achter met leren tot november waren zij koeienwachter om zodoende wat voor het gezin bij te verdienen die het in deze periode niet breed hadden.
Op 12 jarige leeftijd ging Arjaoan als landarbeider bij de gebroeders de Jonge aan de Zuidlangeweg werken. ‘s Morgens om 6 uur verzamelde zij zich met z’en allen op den hoek Voorstraat/Dijkstaat en vertrokken zij met een hele groep arbeiders naar het land. Dat werk op het land beviel hem helemaal niet, hij kwam altijd helemaal achten aan de ploeg te werkend. Zijn vader kocht een huis van Jan Snoodijk in de Achterstaat 11 daar was een rijwielzaak aan verbonden, mijn broer Marien ging toen fietsen repareren en Arjaoan hielp daar overdag bij.
In 1932 is Arjaoan met Janna Leenhouts geboren in Wissenkerke in het Katse gemeentehuis getrouwd. In de Achterstaat 11 zijn dochter Neeltje en zoon Bram geboren.
Inmiddels leerde Arjaoan het vak van kapper/barbier bij Schippers in Colijnsplaat. Aarjaoan begon toen enkel in de avonduren in de Achterstaat 11 voor zich zelf, vader Ko heeft daar aardig wat in geïnvesteerd. Toen broer Marien vertrok naar Eindhoven om bij Philips te gaan werken Arjaoan nam de fietsenzaak van Marien over.
In 1938 verhuisden zij naar de Voorstraat 18 naast timmerman Piet Remeeus in een heel oud huisje dat afgebroken werd, en heeft hij daarvoor in de plaats een nieuw pand laten bouwen met woongedeelte, werkplaats en winkel. Zijn vrouw Janna deed het huishouden en opvoeden van de kinderen en werkte ook nog overdag nog in de winkel, was een heel druk bestaan voor zijn vrouw Janna. Arjaoan werkte vanaf half acht tot vijf in de fietsenwerkplaats, dan even eten dan vanaf zes uur met het knippen en scheren te beginnen, waar later de dochter Neeltje ook bijsprong om te knippen en scheren.
Door deze manier van samenwerken is de winkel een goede bron van inkomen geworden. Ook werd er later bij de het verkopen en installeren van de tv toestellen met tv antennes plaatsen op daken ook geholpen door zijn zoon Bram.
In juni 1970 op 65 jarige leeftijd is Arjaoan gestopt met de fietsenmakerij om enkel door te gaan met knippen en scheren en de winkel. Arjaoan is door gezondheidsproblemen toch moeten stoppen en zij zijn beiden verhuisd naar een bejaardenwoning in Kortgene.
Arjaoan Korteknie is op 26 APRIL 1999 overleden.
Bram Korteknie
Kees Overbeeke.
Foto: Smit Kees Overbeeke in werktenue.
In mei 1911 is Kees Overbeeke in Kortgene geboren.
Kees runde de smederij samen zijn half broer Jan Kesteloo in de Voorstraat 15 in Kats waar zij beiden een diversiteit aan werkzaamheden verrichten. o.a. reparatie aan landbouw werktuigen, waterleidingen gas installaties, reparaties aan kachels, cv reparatie en het slijpen van scharren voor de ploegen van de boeren.
Kees en Jan waren tevens hoefsmid het beslaan van nieuwe hoeven bij de werkpaarden van de boeren.
Hierbij werd gebruik gemaakt van de travalje waar de paarden tijdens het bewerken van de hoeven/benen in vastgebonden stonden.
Soms moest Kees er ook in de avonduren op uit als er een defect aan een dorsmachine of ander of ander landboumaschine optrad. Zij verkochten en repareerden ook kachels en andere andere artikelen die met de landbouw hadden te maken. Tevens werden er ook flessen butagas verkocht waar men toen nog op kookte en verwarmde.
Zijn vrouw Marie runde ook een kleine winkel naast de smederij, hier werden huishoudelijke artikelen verkocht zoals kop en schotels, bestek, allerlei pannen ect.
Kees heeft ook nog toen het niet-zo druk in de smederij een periode naast zijn werkzaamheden taxi gereden. In het jaar 1965 is Kees allen doorgegaan in de smederij.
Zijn half broer Jan is toen bij de Schelde Sports Internationaal bv in Goes gaan werken.
Kees stond volop in het dorps leven, hij was penningmeester van de muziekvereniging Excelsior en blies daar op de trombone.
Kees was ook een actief als voetballer bij VIOS, en later is hij nog grensrechter geweest bij S.V. Kats. Hij was ook nog bestuurslid van de Oranjevereniging
Omstreeks 1970 is Kees vanwege gebrek aan werkzaamheden gestopt met de smederij.
Kees en Marie hadden twee zonen Kees en Rinus (in de volksmond genoemd Rein).
In het jaar 1974 zijn Kees en Marie en zoon Rinus verhuist naar Goes.
Kees is op 87- jarige en Marie op 95-jarige leeftijd overleden in Goes.
Rinus (Rein) Overbeeke.
De melkboeren Johan en Leen.
Foto: Vooraan zitten Pieter Kloote en Helena Kloote – van Popering Rij daarachter vlnr: Kees Kroonhof (geboren Liza Kloote)4-7-1930 Leen Kloote (26-7-1926/27-08-2010) Johan Kloote (28-05-1923/06-08-2009), Adrie Reijnhout-Kloote (10-2-1928/3-11-2011)
Katse Groeneweg 1, Kats. Dat is het adres van het boerderijtje wat Pieter Kloote en zijn vrouw Helena Kloote-van Popering laten bouwen in Kats. Ze zijn beiden geboren in Oosterland op Duiveland en trekken om economische redenen naar Noord Beveland. Piet en Lena kopen wat koeien en beginnen naast het landbouwbedrijfje een melkhandel. Die zijn er al meer in de omgeving van Kats, maar ze gaan met hun prijs onder de anderen zitten en kunnen zo een boterham verdienen. In 1924 wordt Johan geboren, en 1926 Leen. In 1928 dochter Adrie en in 1930 de jongste zoon Liza. Al vroeg worden de kinderen ingezet in het melkveebedrijf als koeienwachters op de dijk. Johan, de oudste zoon hoeft niet in dienst, omdat hij nodig is op de boerderij en mag doorleren. Hij behaalt zo zijn middenstands en boekhoud diploma. Leen wordt opgeroepen voor militaire dienst en komt via de kaderschool als dienstplichtig sergeant terecht in Nederlands Indië. Zodra hij in 1950 terugkomt gaat hij ook meewerken op de boerderij. Zus Adrie werkt ook mee op de boerderij.
In 1955 trouwt Leen met Nellie Karman uit Colijnsplaat en ze kopen het huisje aan de Dijkstraat 61. In 1960, als de Zandkreekdam klaar is moeten de veeboeren de melk aan de fabriek gaan leveren. Hierdoor moesten ze de melk die ze zelf leverden, voor de verkoop weer terugkopen van de fabriek. De vader van Johan en Leen vindt dat onzinnig en verkoopt de koeien. De melkhandel gaat door met melk van de fabriek en op het land bij de boerderij worden suikerbieten geteeld. Johan en Leen nemen de melkhandel over. Ook Nellie draagt haar steentje bij in de zaak. Johan blijft vrijgezel en woont bij zijn moeder. Vader Piet overlijdt begin jaren zestig. Moeder Lena blijft haar hele leven betrokken hij de handel en ontvangt de leveranciers op de boerderij.
Nadat er in het begin alleen melk werd verkocht, kwamen daar steeds meer zuivelproducten bij.
Na verloop van tijd sluiten ze zich aan bij de SRV (samen rationeel verkopen) en breidde het assortiment zich uit naar allerlei soorten levensmiddelen.
In het begin werd alles vervoerd met een bakfiets, later kwam daar een wagen met benzinemotor voor in de plaats. Deze motor moest met de hand worden aangetrokken, er was geen cabine, maar een zitbank voorop waar 3 man kon zitten.
Nog later werd deze ingeruild voor een Spijkstaal electrowagen. Zes dagen per week reden ze het dorp rond om de waren aan de man te brengen.
In 1982 -veel inwoners van Kats hebben een auto en halen de boodschappen veel in Goes- wordt de melkzaak gesaneerd. Leen en Nellie blijven aan de dijkstraat wonen, uiteindeljk komen ook Johan en zijn moeder naar Kats in de Dijkstraat wonen in een nieuwbouwhuisje naast Piet en Adrie Reijnhout-Kloote. De jongste broer heeft nooit in de zaak gewerkt, maar ging de luchtmacht in. Hij ging vlakbij vliegbasis Gilze wonen en is de enige van de kinderen van Pieter en Lena Kloote die nu nog in leven is. Leen en Nellie kregen drie dochters die alledrie naar elders trokken.
Liesbeth van der Vliet
Adriaan Bastiaan Holster (1902 – 1971)
Foto: Meester Holster met een hele klas kinderen.
Van 1931 tot 1936 is de heer A. Holster werkzaam geweest aan de Openbare Lagere School van Kats. Hoewel hij een gedreven onderwijzer was, lag zijn hart nog meer bij de muziek.
In advertenties in het Noord-Bevelands Nieuws- en Advertentieblad biedt hij zich aan als piano- en orgelleraar en dirigent voor zangverenigingen en muziekorkesten. Op Kats is dan op muzikaal gebied alleen zangvereniging Ons Genoegen actief. Al snel komt daar door de inzet van Holster kinderkoor De Zangvogeltjes bij. Dit kinderkoor is enorm succesvol en trekt volle zalen bij hun uitvoeringen. Als Holster vertrekt gaan zijn opvolgers op dezelfde voet verder. De uitvoeringen vormen elke keer een hoogtepunt
In 1935 is Holster de medeoprichter van muziekvereniging Excelsior. Hij wordt de eerste dirigent. In de periode dat Holster op Kats woonachtig was, heeft hij op de Katse bevolking ook veel indruk gemaakt met het componeren van liedjes over Noord-Beveland in het algemeen en Kats in het bijzonder. Zo schreef hij de tekst voor het Noord-Bevelands Volkslied, tekst en melodie van Peejetied en het voor Kats geschreven lied “M’n komme van Kas”.
M’n komme van Kas
M’n komme van Kas van Nor-Beveland.
Het landje van polders en dieken,
dat oaltied most vechte mee golven en wind
en vaek ok ei motte bezwieke.
Dat landje dì holft noe het goudgele hraen
rond d’oeven in lachende velden.
Dat landje verreeze uut schorren en slik,
dì tussen de Zandkreek en Schelde
Ongs durpje lei rustig en still’an d’n diek
mee s’n lommer van ruusende boamen.|
Dì vin je ongs vaek as m’op ’t weaarmst van d’n dag
van ’t spelen vermoeid bin en loame.
Mè ’s aevens dan klienkt’r ’n vroluk gezang
uut ’t durpje z’n straete je tehen.
Dan hae m’n rongd Kas meej ’n êêle kroo.
J’ôôrd’ ongs van over velden en wehen.
Dan zienge m’n oaltied ongs leutigste lied.
De meaansen stae lachend te luustren
M’n zienge’t, à ôôrd’ ongze kele wat schor.
M’n zienge’t totdà t’t gae duustre
En hloave dà kah-je ‘t, ’t is zeker en waer.
M’n zienge’t noh in ongze droamen,
à ’t durpje à slaept en j’allêênig noh ôôrt
’t geruus van de wind deu de boamen.
Lau Eikenhout.
Machiel van Arenthals.
Foto: Chiel van Arenthals thuis aan zijn bureau.
Ondertussen heb ik voor deze interviews veel gelezen over de Kats bevolking en dan komt er een naam steeds voor van van Arenthals. Weten jullie iets te vertellen over hem, vraagt John?
Pieter zegt dit.
Chiel van Arenthals boerde op boerderij Zeldenrust aan de Boomdijk. Paardenknechten en landarbeiders bij hem waren o.a. leden van de fam. Eikenhout en de Fouw. Die waren actief in de Bond. Hij liet het organiseren van het werk over aan z’n opperknecht. Hij was een zogenoemde vergaderboer.
Nel vertelt, dat het rijtje huizen aan het begin van de Dijkstraat werd D’uuzen van Ahrenthals genoemd.
Pieter gaat verder. Toen er in de jaren twintig een conflict was over de lonen was van Arenthals de contactpersoon voor de boeren en ook één van de bemiddelaars. Curieus is dan dat zijn arbeiders en paardenknecht als lid van de Landarbeiders Bond tegenover hun baas staan.
Samen met anderen is Machiel actief om aan het isolement van Noord-Beveland een eind te maken. Ze bedenken een plan voor een brug. Ik heb wel eens gehoord dat hij ook na de oorlog in een comité zat voor hulp aan Kats
Chiel van Arenthals was ook dijkgraaf ten tijde van de watersnoodramp. Hij was toen de hele nacht actief zijn zoon Ko reed hem overal naar toe.
Het dichten van de dijk in de Leendert Abrahampolder was een lastig karwei. Machiel filmde dat grotendeels. Ook filmde hij het boerenwerk vaak.
Die filmpjes van hem kon zien op omroep Zeeland in het programma Trugkieke filmpjes van Chiel van Arenthals terug kijken.
Je ziet van Arenthals ook op foto’s van de muziekvereniging en leest dat hij met bejaardenreisjes meeging als begeleider. Kortom een man die overal tussen zat en ondersteunende en opbouwende kracht was voor Kats.
Jan de Jonge.
Jan Eikenhout Lz. (01-12-1881 – 16-01-1969)
Foto: v.l.n.r. Jan Eikenhout Gz., Jan Eikenhout Lz. en Piet Schroevers.
Op maatschappelijk gebied kwam je Jan Eikenhout in de eerste helft van de 20e eeuw op verschillende terreinen tegen. Zo was hij 40 jaar lang secretaris van de Katse Arbeidersvereniging ‘Algemeen Belang’, was hij vele jaren kerkvoogd van de Ned. Hervormde kerk en maakte vele jaren deel uit van de commissie ‘Maatschappelijk Hulpbetoon’.
In 1920 wordt hij gekozen in de gemeenteraad van de gemeente Kats. Hij is dan als landarbeider een uitzondering in de raad die dan nog hoofdzakelijk uit boeren bestaat.
Voor al zijn activiteiten wordt hem in 1951 de eremedaille in zilver, verbonden aan de Orde van Oranje-Nassau verleend.
Lau Eikenhout.
Kats en Kassenaren 